Ev satarken rayiç bedel nedir?
Ev satışında “belediyeden rayiç bedel” denince genellikle evin emlak vergisi değeri kastedilir. Bu değer önemlidir, çünkü tapu harcı, tapuda beyan edilen satış bedeli ile emlak vergisi değerinden hangisi yüksekse onun üzerinden hesaplanır (Harçlar Kanunu madde 63). Emlak vergisi değerini belediye belirler; belediyeden ya da belediyenin internet hizmetlerinden öğrenebilirsiniz.
Hazırlayan: Veli A., MalSahibi kurucusu · Son güncelleme:
Rayiç bedel ile piyasa değeri aynı mı?
| Kavram | Ne demek? |
|---|---|
| Emlak vergisi değeri (günlük dilde “rayiç bedel”) | Belediyenin emlak vergisi için belirlediği değer; çoğu zaman piyasa değerinin altındadır |
| Piyasa değeri | Evin bugün gerçekten satılabileceği fiyat |
| Beyan edilen satış bedeli | Tapuda yazılan satış bedeli; gerçeğe uygun olmalıdır |
Evin piyasa değerini öğrenmek için: Evimin değeri ne kadar?
Tapu harcına etkisi
- Tapu harcı, alıcı ve satıcı için ayrı ayrı binde 20dir.
- Hesap, beyan edilen satış bedeli ile emlak vergisi değerinden yüksek olanı üzerinden yapılır; bu yüzden beyan edilen bedel emlak vergisi değerinin altında kalamaz.
- Satış bedelini gerçekte olduğundan düşük göstermeyin: aradaki fark üzerinden cezalı harç istenebilir.
Hesaplamak için: Tapu harcı hesaplama
Emlak vergisi borcu ve “borcu yoktur” yazısı
- Satıştan önce emlak vergisi borcunuzu ödeyin. Satış yılının emlak vergisi satıcıya aittir: Emlak vergisi
- Bazı tapu müdürlükleri belediyeden alınmış “borcu yoktur” yazısı ister, bazıları borcu kendi sisteminden görür.
- Bu yazıyı ya da emlak vergisi değer yazısını belediyeden (çoğu belediyede internetten de) alabilirsiniz. Hangisinin istendiğini randevudan önce tapu müdürlüğüne sorun.
Sık yapılan hatalar
- Rayiç bedeli evin değeri sanmak. Emlak vergisi değeri çoğu zaman piyasa değerinin altındadır; evin fiyatını belirlemek için kullanılmaz.
- Satış bedelini düşük göstermek. Tapu harcı yüksek olan değer üzerinden alınır; düşük beyanda aradaki fark için cezalı harç istenebilir.
- Emlak vergisi borcunu son güne bırakmak. Borç randevuyu geciktirebilir; satıştan önce ödeyin.
- Hangi yazının istendiğini sormamak. Bazı tapu müdürlükleri belediye yazısı ister, bazıları istemez; randevudan önce sorun.
Kaynak: 492 sayılı Harçlar Kanunu madde 63 ve (4) sayılı tarife (tapu harcı matrahı ve oranı); 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu (vergi değeri); Gelir İdaresi Başkanlığı özelgeleri (düşük beyanda farkın cezalı harca konu olması). Belge istemleri tapu müdürlüğüne göre değişebilir.
Sık sorulan sorular
Ev satarken rayiç bedel nedir?
Günlük dilde evin emlak vergisi değeri kastedilir. Bu değeri belediye belirler; tapu harcı, satış bedeli ile bu değerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır.
Rayiç bedel nereden alınır?
Evin bağlı olduğu belediyeden. Birçok belediyede emlak vergisi değeri ve borcu internetten de görülebilir.
Tapu harcı rayiç bedel üzerinden mi alınır?
Tapu harcı, beyan edilen satış bedeli ile emlak vergisi değerinden yüksek olanı üzerinden alınır.
Ev satarken borcu yoktur yazısı gerekir mi?
Uygulama tapu müdürlüğüne göre değişir: bazıları belediyeden yazı ister, bazıları borcu kendi sisteminden görür. Randevudan önce sorun ve emlak vergisi borcunuzu ödeyin.
Satış bedelini düşük gösterirsem ne olur?
Aradaki fark üzerinden cezalı harç istenebilir. Satış bedelini gerçeğe uygun beyan edin.